Üretim artışı ile verimlilik artışı aynı şey midir?

Bir işletmenin geçen döneme göre daha fazla hizmet sağlaması, verimliliğinin mutlaka arttığını göstermez. Daha fazla çalışan, daha uzun çalışma veya daha çok ekipman da toplam çıktıyı yükseltebilir. Verimlilik sorusu, çıktı ile kullanılan girdi arasındaki ilişkiye bakar. Üretim miktarı artışıyla girdi başına performans bu nedenle ayrı izlenmelidir.

Temsili görsel: Farklı dönemlere ait otomobil üretim hatları; üretimin düzenlenmesi bağlamında temsili görsel. Fotoğraftan birim maliyet veya verimlilik oranı hesaplanmaz. Kaynak: Manufacturing line.jpg; üretici: Steve Jurvetson and Mike Bird; lisans: CC BY-SA 4.0. Kaynak bildirimi: the image is derived from the combination of other two images: the first from Mike Bird and the second from Steve Jurvetson (Tesla motor dance).

Bir pay ve bir payda gerekir

Emek verimliliği belirli bir çıktı miktarını emek girdisiyle ilişkilendirebilir. Kullanılan payda çalışan sayısı veya çalışma saati olabilir; bunlar aynı tanım değildir. Farklı sürelerde çalışan ekipler yalnızca kişi sayısıyla karşılaştırılırsa önemli ayrıntı kaybolabilir. Ölçümün hangi emek girdisini kullandığı açıkça belirtilmelidir.

OpenStax, üretkenliği çalışanların girdi birimi başına oluşturduğu değerle ilişkilendirir. Fiziksel çıktı kullanılan örneklerde ürün veya hizmetin karşılaştırılabilir olması gerekir. Değer üzerinden yapılan hesaplarda ise kullanılan fiyat ve ölçüm yöntemi ayrıca önem taşır. İki farklı çıktı tanımı aynı gösterge sayılmamalıdır.

Varsayımsal bir hizmet hesabı

Hayalî bir ekip aynı kalite koşulunda 100 emek saatiyle 1.000 hizmet birimi sağlasın. Saat başına çıktı 10 birimdir. Sonraki dönemde 120 emek saatiyle 1.200 birim sağlanırsa toplam üretim artmıştır, fakat saat başına çıktı yine 10’dur. Bu durumda artış daha fazla emek saatiyle birlikte gerçekleşmiştir.

Üçüncü bir varsayımda 100 emek saatiyle 1.200 birim sağlanırsa saat başına çıktı 12 olur. Burada aynı emek girdisine karşı daha fazla çıktı vardır. Rakamlar gerçek bir işletmeyi temsil etmez. İki farklı büyüme yolunun neden aynı verimlilik sonucu vermediğini göstermektedir.

Gösterge yalnızca çalışanın bireysel çabasını ölçmez

Emek saati başına çıktı, kullanılan ekipman, bilgi, organizasyon ve diğer üretim koşullarından etkilenebilir. OpenStax, insan sermayesi ve teknolojik değişim gibi etkenleri üretkenlik tartışmasının içine alır. Bu nedenle göstergenin artması veya düşmesi tek bir kişinin gayreti hakkında kesin hüküm olarak okunmamalıdır.

Bir ekibin daha uygun araçlara erişmesiyle aynı sürede daha fazla iş tamamlanabilir. Başka bir durumda hazırlık veya bekleme koşulları değişebilir. Gözlenen sonucun hangi etkilerden kaynaklandığını anlamak için ek kayıtlar gerekir. Tek oran, bütün nedenleri kendiliğinden ayrıştıran bir ölçüm değildir.

Kaliteyi sabit varsaymak neden önemlidir?

Hizmetin kapsamı daraltılırsa aynı sürede daha fazla birim sayılabilir. Bu, öncekiyle eş değer çıktı sağlandığını kanıtlamaz. Yeniden işlem, hata veya eksik hizmet varsa adet artışı toplam yararı farklı etkileyebilir. Bu yüzden miktarla birlikte hangi kalite koşulunun korunduğu da açıklanmalıdır.

Benzer biçimde farklı ürün bileşimleri dönem karşılaştırmasını değiştirebilir. Daha kolay işlerin ağırlığının artmasıyla görülen çıktı yükselişi, aynı işlerin daha iyi yapıldığını göstermez. Uygun karşılaştırma, çıktıların tanımını ve bileşimini dikkate alır. Aynı başlıkla kaydedilen iki dönem yine de farklı işler içerebilir.

Örnekte emek saati kullanılması bilinçli bir tercihtir. Aynı sayıda kişi farklı toplam saat çalışmış olabilir. Kişi başına ve saat başına göstergeler bu durumda farklı sonuç verebilir. İki rapor karşılaştırılmadan önce paydanın eşitlenmesi, çalışma süresindeki değişimin verimlilik artışı sanılmasını önler.

Diğer girdiler dışarıda kalmış olabilir

Emek verimliliği yalnızca seçilen girdiyle ilişkiyi gösterir. Daha fazla malzeme veya ekipman kullanılarak saat başına çıktı artırılmış olabilir. Bu durumun bütün kaynaklar açısından ne anlama geldiği başka hesap ister. Bir girdi başına artış, bütün girdilerin aynı ölçüde daha etkin kullanıldığını tek başına kanıtlamaz.

Bir verimlilik açıklamasında çıktı tanımı, kullanılan girdi, dönem, kalite ve diğer koşullar birlikte verilebilir. Böylece üretim artışıyla verimlilik artışı karıştırılmaz. Daha fazla iş yapılmış olması önemlidir; fakat aynı kaynaklarla mı, daha fazla kaynakla mı yapıldığı ayrı bir ekonomik sorudur.